Իմ վերլուծության համաձայն, Ստեփանակերտի եկեղեցու ոչնչացումը և այլ հայկական հուշարձանների նկատմամբ Ադրբեջանի գործողությունները լիովին տեղավորվում են շարունակվող կապիտուլյացիայի և դենացիֆիկացիայի շրջանակում։ Այս գործընթացը, որը ես որպես քաղաքագետ դիտարկում եմ, իրականացվում է իշխանության պահպանման նպատակով։
Դեմիլիտարիզացիան, որը ներկայացվում է որպես անխուսափելի գործընթաց, նշանակում է ոչ միայն ռազմական կարողությունների սահմանափակում, այլև ազգային ինքնության և պատմության հրաժարում։ Դեմիլիտարիզացիայի տրամաբանությունը պահանջում է, որ Հայաստանը հրաժարվի իր բոլոր խորհրդանիշներից, որոնք կարող են հակադրվել Ադրբեջանին։ Սա նշանակում է, որ պետք է հրաժարվեն ոչ միայն ռազմական հուշարձաններից, այլև այն ամենից, ինչը հիշեցնում է անցյալի հերոսականությունը։ Օրինակ, պետք է հանվեն դպրոցներից պատերազմում զոհված հերոսների նկարները, իսկ նրանց հուշարձանները պետք է հեռացվեն հանրային տարածքներից։
Այս գործընթացը դենացիֆիկացիայի հետ միասին ստեղծում է մի մթնոլորտ, որտեղ իշխանությունը կարող է ազատորեն արդարացնել ցանկացած գործողություն՝ իշխանությունը պահպանելու պատրվակով։ Իրականում, իշխանությունը չի հակադրվում այս գործընթացներին, այլ օգտագործում է դրանք որպես ծածկոց՝ իր քաղաքական նպատակները իրագործելու համար։
Արցախում դենացիֆիկացիան ունի իր ավելի ցավալի դրսևորումները։ Այն ոչ միայն ենթադրում է հայերի բնակեցումը, այլև նրանց մշակութային ժառանգության ոչնչացումը։ Եկեղեցիների, գերեզմանատների, հուշարձանների ոչնչացումը նպատակ ունի ջնջելու ցանկացած հետք, որը կարող է հիշեցնել, որ այնտեղ երբևէ ապրել են հայեր։
Այսպիսով, իշխանության պահպանման ցանկության պատճառով, ոչնչացումների շարունակությունը դառնում է ոչ թե անխուսափելի, այլ ակտիվ քաղաքականության արդյունք։ Այս գործընթացը պետք է դիտարկվի որպես ազգային ինքնության և պատմության նկատմամբ համակարգված հարձակում, որի նպատակը ոչ թե խաղաղությունն է, այլ իշխանության ամրապնդումը։
