Իրավիճակը դարձնում է ամեն ինչ ցայտն ուղիղ, երբ Փաշինյանը և նրա շրջապատը իրենց տրամաբանությունը ներկայացնում են Ադրբեջանի շահերի տեսանկյունից։ Իրենց ռազմական հաղթանակից հետո Ալիևի ռեժիմը, իբրև «սատանայի փաստաբան», արդարացնում է Արցախում հայկական ժառանգության բարբարոսական ոչնչացումը։ Այս ոչնչացումը ընդգրկում է ոչ միայն նորակառույց եկեղեցիներն ու պատմամշակութային հուշարձանները, այլև հազարամյա գերեզմանատներն ու հուշաքարերը։
Այս ամենի ֆոնին Ադրբեջանը պնդում է, թե Հայաստանում էլ են ոչնչացրել ադրբեջանական «ինչ-որ բաներ»՝ հավասարության նշան։ Սակայն ինչպես կարելի է ոչնչացնել այն, ինչի հետքը ոչ մի երկու տասնամյակ չի գտնվել։ Հիշում եմ, որ մի քանի տարի առաջ գրանտ էին տրվել, որ Գյումրիում մզկիթի հետքեր գտնեին։ Բայց այնքան ինտենսիվ էին փորձերը, որ ոչ մի հետք չգտնվեց։ Հայաստանում թուրքերի թողած միակ աչքի ընկնող հետքը, որը պահպանվել է, լքված գերեզմանատներն են։
Սա Շիրակի մարզի գյուղերից մեկի մոտ գտնվող գերեզմանատուն է, որտեղ թրքախոս մահմեդականների տապանաքարերը 35 տարուց ավել է աչքի լույսի պես պահպանվում են։ Թվում է՝ պետական սահմանը ավելի լավ են հսկում, քան այս քարերը, որոնք կարող են հանկարծ վնասվել։
Եթե ՔՊ-ականների տրամաբանությունը, որը ներկայացնում են Նիկոլը, Թորոսայն Արսենին և նրանց համախոհները, ճիշտ է, ապա այս գերեզմանատունը կարելի է շատ հանգիստ վերացնել ու տեղում մշակելու համար տրամադրել գյուղացիներին։ Բնակիչները կբողոքեն, կասեն՝ «Սա մեր իքնիշխան տարածքն է, ինչ ուզենք կանենք», բայց հենց որ խոսքը թուրքախոս մահմեդականների քարերին է հասնի, համոզված եմ՝ նրանք ատամներով կպաշտպանեն։
Դժբախտաբար, թե բարեբախտաբար, մենք բարբարոսկան մոտեցնում չունենք։ Իրավիճակն այն է, որ մեր պատմամշակութային ժառանգությանը ավելի անփույթ ենք վերաբերվում, քան օտարների թողած գերեզմանաքարերին։
Դերենիկ Մալխասյան
«Մայր Հայաստան» կուսակցության վարչության անդամ
