«ԼՈՒՅՍ» հիմնադրամի կողմից կատարված մանրամասն վերլուծությունը ցույց է տալիս Երևան քաղաքի 2025 թվականի բյուջեի կատարողական հաշվետվության մի քանի կարևոր ասպեկտներ, որոնք պահանջում են մանրակրկիտ վերլուծություն։

Եկամուտների կողմից

Հաշվետվության համաձայն՝ Երևանի բյուջեի եկամուտների աճը զգալիորեն պայմանավորված է մի շարք օրենսդրական փոփոխություններով, որոնք, թեև ֆորմալորեն դրական են, իրականում հաճախ ընկալվում են որպես հարկային բեռի աճ։ Գույքահարկի հավաքագրումը աճել է 50%-ով՝ շնորհիվ նոր մեթոդաբանության, որի համաձայն ավարտական ակտ չունեցող շենքերը դիտարկվում են որպես մեկ միավոր ավարտված շինություն։ Այս փոփոխությունը, փաստորեն, հարկային հաշվարկը կատարում է ավելի բարձր ցուցանիշների հիման վրա, քան իրական ֆիզիկական ավարտվածությունը։

Անշարժ գույքի հարկի վճարումների աճը նույնպես պայմանավորված է տարվա ընթացքում առաջացած նոր գույքային միավորների և շինարարության տուրքերի ավելացմամբ։ Փոխադրամիջոցների քանակի աճը, իր հերթին, ավելացրել է այլ գույքային հարկերի գումարը։

Այլ եկամուտների շարքում նկատելի աճ է գրանցվել տեղական վճարների գծով, որը հիմնականում պայմանավորված է բնակելի շենքերի համար աղբահանության վճարների հաշվարկման մեթոդաբանության փոփոխությամբ։

Խնդիրներ և անհամապատասխանություններ

Հակառակը, ավտոկայանատեղիում կայանման համար գանձված վճարները 2024 թվականի համեմատ նվազել են 8.4%-ով։ Չնայած ավտոկայանման վճարները 2024 թվականի հունվարից 2-ից 13.3 անգամ աճել են, դրանց հավաքագրումը 2025 թվականին 2023 թվականի ցուցանիշից ընդամենը 62.7%-ով է ավելացել։ Այսպիսով, փաստացի հավաքագրումները զգալիորեն չեն համապատասխանում ակնկալվող աճին, ինչը հարցեր է առաջացնում վճարների աճի արդյունավետության և փողոցային ավտոկայանատեղերի բեռնաթափման ծրագրի իրական կատարման մասին։

Ծախսերի կողմից

Հաշվետվության սկզբնամասում փորձ է արվում բյուջեի ցածր կատարողականին տալ դրական բացատրություն՝ խնայողությունների և պայմանագրային պարտավորությունների անցումների մասին խոսելով։ Սակայն հենց նույն տեքստում նշվում է, որ ծրագրված և փաստացի ցուցանիշների շեղումները հիմնականում պայմանավորված են Երևանի քաղաքապետին պատվիրակված լիազորությունների շրջանակներում իրականացվող ծրագրերի ամբողջական կամ մասամբ չկատարմամբ։ Այս անհամապատասխանությունը վերլուծության մեջ ընդգծվում է որպես քաղաքային իշխանության կառավարման ոչ բավարար մակարդակի ցուցանիշ։